Engelse woorden leren door te lezen: zo pak je het aan

Om woordenschat te leren door te lezen, kies je teksten waarvan je de meeste woorden al kent, en stop je niet bij elk onbekend woord. Raad eerst de betekenis uit de context en bewaar daarna alleen de woorden die steeds terugkomen of die je echt zou gebruiken. Zoek die woorden op als je een stuk uit hebt, schrijf de zin op waarin je ze vond, en herhaal ze de dagen daarna.

Lezen is een van de beste bronnen van nieuwe woorden, omdat elk woord met een echte zin eromheen komt. Het lastige is niet het vinden van nieuwe woorden. Het lastige is kiezen welke je bewaart, en ze dan ook vasthouden.

Kies de juiste tekst

Als je bij elke regel een woordenboek nodig hebt, ben je meer bezig met opzoeken dan met lezen, en verlies je de context die je helpt onthouden. Een goede tekst om woorden van te leren heeft een paar nieuwe woorden per pagina, niet een paar per zin.

Een snelle test: lees de eerste alinea. Begrijp je de hoofdlijn en zijn maar een handvol woorden nieuw, dan zit het niveau ongeveer goed. Kun je niet zeggen waar de alinea over gaat, kies dan voorlopig iets makkelijkers.

Goede bronnen:

• Onderwerpen die je in je eigen taal al goed kent. Je kennis van het onderwerp helpt je de nieuwe woorden te raden.
• Graded readers (leesboeken op niveau) of nieuwsedities voor taalleerders, geschreven voor jouw niveau.
• Series en lange artikelen. Dezelfde personages, plekken en onderwerpen komen steeds terug, waardoor nieuwe woorden zich vanzelf herhalen.

Stop niet bij elk woord

Als je een onbekend woord tegenkomt, lees dan door tot het einde van de zin, of zelfs van de alinea. Vaak wordt de betekenis duidelijk, of merk je dat het woord niet belangrijk is om de tekst te begrijpen. Als je te vaak stopt, verlies je je concentratie en gaat lezen voelen als werk.

Een handige gewoonte is om nieuwe woorden tijdens het lezen te onderstrepen of te markeren, zonder ze op te zoeken. Welke je gaat leren, beslis je later.

Raad de betekenis uit de context

Probeer een woord zelf te ontcijferen voordat je het opzoekt. Gebruik deze aanwijzingen.

De zin eromheen. “After walking all day in the heat, we were parched and drank two bottles of water each.” (Na een hele dag lopen in de hitte waren we parched en dronken we elk twee flessen water.) Lopen in de hitte, veel water drinken: parched moet “heel dorstig” betekenen.

Tegenstellingswoorden zoals but, although en however. “The first hotel was spotless, but the second one was dirty.” (Het eerste hotel was spotless, maar het tweede was vies.) But kondigt het tegenovergestelde van “vies” aan, dus spotless betekent “heel schoon”.

Woorddelen. Unbelievable = un- (niet) + believe (geloven) + -able (kan … worden). Rewrite = re- (opnieuw) + write (schrijven). Als je een paar veelvoorkomende voor- en achtervoegsels kent, worden duizenden woorden makkelijker te raden.

De functie van het woord in de zin. Beschrijft het een zelfstandig naamwoord? Dan is het waarschijnlijk een bijvoeglijk naamwoord. Staat het na the of a? Dan is het waarschijnlijk een zelfstandig naamwoord. Alleen al de woordsoort beperkt de mogelijke betekenissen.

Je gok hoeft niet perfect te zijn. Een globaal idee is genoeg om verder te lezen, en doordat je eerst gokt, onthoud je de echte betekenis beter als je die opzoekt.

Kies welke woorden je bewaart

Als je een stuk uit hebt, ga dan terug naar de woorden die je hebt gemarkeerd. Ze verdienen niet allemaal een plek in je woordenlijst. Bewaar een woord als:

• het meer dan eens voorkwam. Als de schrijver het twee keer in één hoofdstuk gebruikte, kom je het waarschijnlijk vaker tegen.
• je het zelf zou gebruiken. Een woord dat past bij je werk, je studie of je dagelijks leven, is de moeite waard.
• je de zin pas begreep nadat je het had opgezocht. Dan draagt het woord echte betekenis.

Sla woorden over die heel zeldzaam of heel technisch zijn, of die alleen in één specifiek verhaal voorkomen. Als ze terugkomen, herken je ze aan de context.

Als vuistregel: vijf tot tien woorden bewaren per leessessie is ruim voldoende. Een korte lijst die je echt herhaalt, is beter dan een lange lijst waar je nooit meer naar kijkt.

Bewaar de zin, niet alleen het woord

Schrijf bij elk woord dat je bewaart op:

• De zin waarin je het vond, precies overgeschreven.
• Wat je dacht dat het betekende, en wat het echt betekent.
• De kleine woordjes die erbij horen. In The meeting was put off until Friday zit de betekenis in put off, niet in put. Zulke phrasal verbs komen heel vaak voor in teksten, en de les over phrasal verbs legt uit hoe ze werken.
• Eén eigen zin met het woord.

Let tijdens het overschrijven ook op de grammatica. Juist bij het lezen zie je patronen als If I had known, I would have… op een natuurlijke manier gebruikt. Verrast een zinsconstructie je, zoek die dan op. De les over de derde voorwaardelijke zin (third conditional) behandelt deze.

Lees je op papier, houd dan een klein schriftje bij de hand of gebruik een pagina achter in het boek. Lees je op je telefoon, kopieer de zin dan meteen naar je notities, voordat je hem kwijtraakt. In VocabNote kun je een woord typen en krijg je een complete notitie met de betekenis, uitspraak en voorbeelden, en met Premium haal je woorden rechtstreeks uit een foto van een pagina of uit een geplakte tekst.

Herhaal wat je hebt gelezen

Nieuwe woorden uit een tekst vervagen snel als je er niet op terugkomt. Een lichte routine is genoeg:

• De volgende dag dek je de betekenissen af en probeer je elk woord uit te leggen aan de hand van de zin.
• Ongeveer een week later overhoor je jezelf opnieuw, en probeer je dit keer het woord op te halen vanuit de betekenis.
• Blijf lezen. Een opgeslagen woord terugzien in een nieuwe tekst is een van de beste herhalingen die er zijn, dus het helpt om meer van dezelfde schrijver of over hetzelfde onderwerp te lezen.

Samenvatting

• Lees teksten waarin maar een paar woorden per pagina nieuw zijn.
• Markeer onbekende woorden, maar lees door. Raad eerst uit de context.
• Bewaar alleen woorden die terugkomen, belangrijk zijn voor de betekenis of die je gaat gebruiken.
• Schrijf de hele zin op en maak er zelf één bij.
• Herhaal de volgende dag en een week later, en blijf lezen over dezelfde onderwerpen.