Engelse woorden onthouden: zo blijven ze hangen

Je vergeet nieuwe woorden omdat je ze maar één keer bent tegengekomen en ze daarna nooit meer uit je geheugen hoefde op te halen. Om een woord te onthouden, leer je het in een echte zin, schrijf je er een eigen voorbeeld mee, overhoor je jezelf in plaats van alles opnieuw te lezen, en kom je er de weken daarna een paar keer op terug, telkens met een langere tussenpoos.

Daar heb je geen bijzonder talent voor nodig. Wel een kleine routine die je elke dag kunt herhalen. De methode hieronder kost ongeveer een kwartier per dag.

Waarom nieuwe woorden verdwijnen

Een woord lezen en begrijpen voelt als leren, maar je traint er vooral herkenning (recognition) mee: je weet welk woord het is als je het ziet. Om een woord te gebruiken als je spreekt of schrijft, heb je ophalen (recall) nodig: je moet het woord zelf vinden, zonder dat er iets voor je ligt. Ophalen is moeilijker, en het wordt alleen sterker als je het oefent.

Er is nog een tweede probleem. Veel leerders verzamelen woorden in een lange lijst: reluctant, een vertaling en verder niets. Een woord dat zo is opgeslagen, heeft geen verbindingen, dus er is niets in je geheugen dat ernaar terugleidt. Woorden die je goed onthoudt, zijn aan veel dingen gekoppeld: een situatie, een klank, een gevoel, andere woorden die er meestal naast staan.

De methode heeft dus twee doelen: geef elk woord meerdere verbindingen, en oefen met het ophalen ervan, niet alleen met het herkennen.

Stap 1: Leer het woord in een zin, niet los

Als je een nieuw woord tegenkomt, bewaar dan de zin waarin je het vond. Vergelijk deze twee aantekeningen:

• reluctant = “not wanting to do something”
• reluctant: “He was reluctant to lend me his car after the accident.” (Na het ongeluk wilde hij me zijn auto liever niet lenen.)

De tweede aantekening laat je drie dingen zien die de eerste verbergt:

• Het woord is een bijvoeglijk naamwoord dat een persoon beschrijft.
• Er volgt to + werkwoord op (reluctant to lend, reluctant to admit).
• Er hangt een reden aan vast: er is iets gebeurd, en daarom wil hij nu niet.

Let vooral op de kleine woordjes rond je nieuwe woord. Depend hoort bij on, interested bij in, en je zegt make a decision maar do your homework. Zulke woordcombinaties (collocaties) zorgen er vaak voor dat een zin natuurlijk klinkt, en ze zijn makkelijker te onthouden als één geheel: leer take a break, niet alleen break. Phrasal verbs zoals give up en look after zijn het uiterste geval: het geheel betekent iets wat de losse woorden niet betekenen.

Is het woord een werkwoord, let dan ook op de vorm. She has lived here since 2019 staat in de present perfect (voltooid tegenwoordige tijd), en als je een nieuw werkwoord in een volledige tijdsvorm ziet, kun je het later makkelijker correct gebruiken.

Stap 2: Schrijf een zin over je eigen leven

Schrijf nu een nieuwe zin die voor jou klopt:

• “I'm always reluctant to speak English on the phone.” (Ik spreek aan de telefoon altijd met tegenzin Engels.)
• “My brother is reluctant to try new food.” (Mijn broer probeert niet graag nieuw eten.)

Een persoonlijke zin werkt beter dan een zin uit een lesboek, omdat die het woord koppelt aan iets wat je al goed kent: je werk, je familie, je stad. Bovendien komen problemen zo vroeg aan het licht. Als je “I'm reluctant for speaking” schrijft, ontdek je de fout nu, wanneer die niets kost, en niet tijdens een vergadering.

Houd het kort. Eén duidelijke zin is beter dan drie ingewikkelde.

Stap 3: Overhoor jezelf in plaats van opnieuw te lezen

Dit is de stap die de meeste leerders overslaan, en juist deze stap is het belangrijkst. Je aantekeningen opnieuw lezen voelt productief, maar je herkent alleen woorden die je al voor je ziet. Dek in plaats daarvan het antwoord af en probeer het zelf te bedenken:

• Van betekenis naar woord. Kijk naar “not wanting to do something” en zeg het Engelse woord.
• Van woord naar betekenis. Kijk naar reluctant en leg het in je eigen woorden uit, zonder je aantekeningen.
• Vul het gat in. “He was ________ to lend me his car.” Welk woord past, en welk voorzetsel komt erna?

Een fout antwoord is geen verspilde tijd. De moeite die het kost om iets te herinneren, gevolgd door het controleren van het antwoord, is precies wat de herinnering sterker maakt. Is een woord elke keer makkelijk, overhoor het dan minder vaak. Glipt het steeds weg, overhoor het dan vaker.

Stap 4: Spreid je herhalingen

Een woord op één avond tien keer herhalen is veel minder nuttig dan het een paar keer herhalen, verspreid over enkele weken. Elke keer dat je terugkomt op het moment dat het woord begint te vervagen, moet je een beetje moeite doen om het op te halen, en dan blijft de herinnering langer hangen dan daarvoor.

Je hebt geen exacte formule nodig. Een eenvoudig schema werkt prima:

1. Dag 1: leer het woord en schrijf je zin.
2. Dag 2: overhoor jezelf één keer.
3. Ongeveer een week later: overhoor jezelf opnieuw.
4. Ongeveer een maand later: overhoor jezelf nog een keer.

Heb je een woord fout, zet het dan terug naar het begin. Weet je het bij de herhaling na een maand moeiteloos, dan ken je het waarschijnlijk. Blijf het gebruiken als je spreekt en schrijft.

Stap 5: Gebruik het woord in het echt

Een woord wordt pas echt van jou als je het voor een echt doel gebruikt. Probeer binnen een paar dagen nadat je het hebt geleerd:

• Het te gebruiken in een bericht of e-mail: “I was a bit reluctant to ask, but…”
• Het hardop te zeggen als je je dag beschrijft, ook als je alleen tegen jezelf praat.
• Het op te merken als je leest of luistert. Zodra een woord in je aantekeningen staat, zie je het ineens overal, en elke keer is een gratis herhaling.

Een dagelijkse routine van 15 minuten

Zet je de stappen bij elkaar, dan ziet een dagelijkse sessie er zo uit:

• 5 minuten: nieuwe woorden. Voeg drie tot vijf nieuwe woorden toe, elk met de oorspronkelijke zin en een eigen zin. Een paar woorden die je goed leert, zijn beter dan een lange lijst die je vergeet.
• 8 minuten: herhalen. Overhoor jezelf op de woorden die vandaag aan de beurt zijn. Eerst antwoorden, dan controleren.
• 2 minuten: gebruiken. Kies één woord van vandaag en gebruik het in een bericht, een notitie of hardop.

Vijf nieuwe woorden per dag die echt blijven hangen, worden samen ruim duizend woorden per jaar. De routine werkt alleen als je volhoudt, dus maak hem zo klein dat je nooit een reden hebt om hem over te slaan.

Samenvatting

• Je vergeet woorden die je alleen hebt herkend. Oefen met het ophalen ervan.
• Leer elk woord in een zin, en let op de kleine woordjes eromheen.
• Schrijf met het woord één ware zin over je eigen leven.
• Overhoor jezelf in plaats van opnieuw te lezen, en spreid herhalingen over weken, niet over uren.
• Gebruik het woord binnen een paar dagen voor iets echts.