Πώς να κρατάς τετράδιο λεξιλογίου που πραγματικά δουλεύει

Ένα καλό τετράδιο λεξιλογίου έχει περισσότερα από μια λέξη και τη μετάφρασή της. Για κάθε λέξη, γράψε την προφορά της, έναν σύντομο ορισμό με δικά σου λόγια, μια πρόταση-παράδειγμα και τις λέξεις με τις οποίες συνήθως συνδυάζεται. Μετά οργάνωσε το τετράδιο ώστε να μπορείς να ξαναβρίσκεις τις λέξεις και να κάνεις τεστ στον εαυτό σου. Ένα τετράδιο που δεν ανοίγεις ποτέ ξανά είναι απλώς μια λίστα.

Αυτός ο οδηγός εξηγεί τι να γράφεις, πώς να στήνεις κάθε λήμμα και πώς να κρατάς το τετράδιο χρήσιμο για μήνες, όχι μόνο την πρώτη εβδομάδα.

Τι να γράφεις για κάθε λέξη

Τα περισσότερα τετράδια αποτυγχάνουν επειδή κάθε λήμμα είναι πολύ φτωχό. Το «Reliable = trustworthy» σου λέει τη σημασία, αλλά όχι πώς χρησιμοποιείται η λέξη. Ένα πλήρες λήμμα έχει έξι μέρη.

1. Η λέξη και το μέρος του λόγου. reliable (επίθετο). Όταν ξέρεις τι μέρος του λόγου είναι, ξέρεις πού μπαίνει μέσα στην πρόταση. Αν δεν είσαι σίγουρος για τα μέρη του λόγου, το μάθημα για τα επίθετα είναι ένα καλό σημείο για να ξεκινήσεις.
2. Προφορά. Γράψ' την με τρόπο που θα καταλαβαίνεις και αργότερα: τη φωνητική γραφή IPA του λεξικού (/rɪˈlaɪəbl/) ή τη δική σου σημείωση για την τονιζόμενη συλλαβή (re-LI-able). Τα λάθη στον τονισμό είναι συχνός λόγος που δεν καταλαβαίνουμε μια λέξη που στην πραγματικότητα ξέρουμε.
3. Ένας σύντομος ορισμός στα αγγλικά. Κράτα τον απλό: «can be trusted to do what is expected». Όταν γράφεις τον ορισμό στα αγγλικά, έστω και πρόχειρα, μαθαίνεις να σκέφτεσαι στα αγγλικά αντί να μεταφράζεις.
4. Μια μετάφραση. Η μητρική σου γλώσσα είναι γρήγορος δρόμος προς τη σημασία και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για αφηρημένες λέξεις. Απλώς μην την αφήσεις να είναι το μόνο που γράφεις.
5. Μια πρόταση-παράδειγμα. Κράτα την πρόταση όπου βρήκες τη λέξη και πρόσθεσε μία δική σου: «My old laptop isn't very reliable, so I save my work often.» (Το παλιό μου λάπτοπ δεν είναι πολύ αξιόπιστο, γι' αυτό αποθηκεύω συχνά τη δουλειά μου.)
6. Συνδυασμοί και τύποι. Οι λέξεις με τις οποίες εμφανίζεται συχνά και η «οικογένειά» της: a reliable source, reliable information· rely on (ρήμα), reliability (ουσιαστικό), unreliable (αντίθετο).

Αυτά είναι πολλά για να τα γράφεις με το χέρι για κάθε λέξη, γι' αυτό αξίζει να επιλέγεις προσεκτικά ποιες λέξεις μπαίνουν στο τετράδιο (δες παρακάτω).

Μια διάταξη που μπορείς να αντιγράψεις

Στο χαρτί, δώσε σε κάθε λέξη ένα μπλοκ τεσσάρων ή πέντε γραμμών και άφησε χώρο από κάτω για μελλοντικές σημειώσεις. Ορίστε ένα πλήρες λήμμα:

reliable (adj.) · /rɪˈlaɪəbl/ · re-LI-able

• Σημασία: can be trusted to do what is expected
• Μετάφραση: (στα ελληνικά)
• Πού τη βρήκα: «The bus service here isn't very reliable.»
• Δική μου: «My old laptop isn't very reliable, so I save my work often.»
• Συνδυασμοί: a reliable source, reliable information · rely on · unreliable

Πρόσεξε την πρόθεση στο rely on. Τέτοιες μικρές λέξεις είναι η πηγή πολλών λαθών, γι' αυτό σημείωσέ τες καθαρά. Το ίδιο ισχύει και για τα ουσιαστικά: γράψε αν ένα ουσιαστικό είναι μετρήσιμο (an idea, two ideas) ή μη μετρήσιμο (some advice, ποτέ an advice). Το μάθημα για τα μετρήσιμα και μη μετρήσιμα ουσιαστικά εξηγεί τη διαφορά.

Πώς να οργανώσεις το τετράδιο

Δεν υπάρχει μία μόνο σωστή δομή, αλλά διάλεξε μία και μείνε σε αυτήν. Τρεις προσεγγίσεις δουλεύουν καλά.

• Κατά ημερομηνία. Πρόσθετε τις λέξεις με τη σειρά που τις συναντάς και γράφε την ημερομηνία στην κορυφή κάθε σελίδας. Είναι ο πιο εύκολος τρόπος να το συνεχίσεις και κάνει την επανάληψη απλή: «σήμερα κάνω τεστ στις λέξεις της προηγούμενης εβδομάδας».
• Κατά θέμα. Ξεχωριστές ενότητες για δουλειά, ταξίδια, υγεία, συναισθήματα κ.λπ. Βοηθάει όταν προετοιμάζεσαι για κάτι συγκεκριμένο, όπως μια συνέντευξη για δουλειά, αλλά θα πρέπει να αποφασίζεις πού ανήκει κάθε λέξη.
• Κατά πηγή. Μία ενότητα για κάθε βιβλίο, μάθημα ή σειρά από την οποία μαθαίνεις. Έτσι το αρχικό πλαίσιο μένει κοντά σε κάθε λέξη.

Ό,τι κι αν διαλέξεις, πρόσθεσε κάτι ακόμα: έναν τρόπο να σημειώνεις πόσο καλά ξέρεις κάθε λέξη. Ένα απλό σύστημα είναι να βάζεις μια τελεία δίπλα στη λέξη κάθε φορά που την ανακαλείς σωστά χωρίς να κοιτάξεις. Οι λέξεις χωρίς τελείες θέλουν προσοχή. Τις λέξεις με τρεις τελείες μπορείς να τις επαναλαμβάνεις πιο αραιά.

Διάλεξε λέξεις που αξίζει να γράψεις

Δεν μπορείς να γράψεις πλήρες λήμμα για κάθε άγνωστη λέξη που βλέπεις, και δεν χρειάζεται καν να το προσπαθήσεις. Πριν προσθέσεις μια λέξη, ρώτα τον εαυτό σου:

• Την έχω ξαναδεί; Μια λέξη που έχεις συναντήσει δύο ή τρεις φορές είναι πιθανότατα συχνή, οπότε αξίζει να τη μάθεις.
• Θα τη χρησιμοποιούσα πραγματικά; Το reliable σού χρησιμεύει σχεδόν σε κάθε συζήτηση. Ένας σπάνιος τεχνικός όρος από ένα μόνο άρθρο μάλλον όχι, εκτός αν είναι από τον χώρο σου.
• Είναι σαφής η σημασία από τα συμφραζόμενα; Αν κατάλαβες την πρόταση χωρίς τη λέξη, ίσως χρειάζεται μόνο να την αναγνωρίζεις, όχι να τη χρησιμοποιείς. Τότε αρκεί ένα πιο σύντομο λήμμα.

Τα φραστικά ρήματα (phrasal verbs) αξίζουν δικά τους λήμματα, γιατί η σημασία τους συχνά δεν έχει πολλή σχέση με τις μεμονωμένες λέξεις: give up, look after, put off. Το μάθημα για τα φραστικά ρήματα δείχνει πώς λειτουργούν.

Κάνε το τετράδιο συνήθεια επανάληψης

Ένα τετράδιο βοηθάει μόνο αν το χρησιμοποιείς για να εξασκείσαι στην ανάκληση λέξεων. Μερικές συνήθειες το κάνουν εύκολο:

• Κάλυψε τη δεξιά πλευρά. Δίπλωσε τη σελίδα ή χρησιμοποίησε μια κάρτα για να κρύψεις τον ορισμό και τα παραδείγματα, και μετά προσπάθησε να εξηγήσεις κάθε λέξη από μνήμης.
• Κάνε τεστ και ανάποδα. Διάβασε τον ορισμό σου και προσπάθησε να βρεις την αγγλική λέξη.
• Κάνε επανάληψη με πρόγραμμα. Δες τις νέες λέξεις την επόμενη μέρα, ξανά μετά από περίπου μία εβδομάδα και ξανά μετά από περίπου έναν μήνα.
• Ξαναγράψε τα αδύναμα λήμματα. Αν μια λέξη σού ξεφεύγει συνέχεια, πρόσθεσε ένα νέο παράδειγμα, πιο προσωπικό ή πιο ζωντανό.

Το τεστ στον εαυτό σου μοιάζει πιο δύσκολο από το ξαναδιάβασμα, και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο: όταν πρέπει να «σκάψεις» στη μνήμη σου για να βρεις μια λέξη, εκείνη μένει.

Χαρτί ή εφαρμογή;

Το χαρτί είναι ευέλικτο και ευχάριστο στο γράψιμο, και η ίδια η πράξη της γραφής βοηθάει κάποιους να θυμούνται. Τα όριά του φαίνονται μετά από μερικές εκατοντάδες λέξεις: τα λήμματα δεν αναζητούνται εύκολα, πρέπει να οργανώσεις μόνος σου το πρόγραμμα επαναλήψεων και δεν μπορείς να ακούσεις πώς προφέρεται μια λέξη.

Μια εφαρμογή μπορεί να αναλάβει τα επαναλαμβανόμενα κομμάτια. Στο VocabNote, για παράδειγμα, πληκτρολογείς μια λέξη και παίρνεις μια σημείωση με την προφορά, το μέρος του λόγου, έναν ορισμό, μια μετάφραση στη γλώσσα σου, προτάσεις-παραδείγματα και μια συμβουλή εκμάθησης. Μπορείς να την αποθηκεύσεις στη λίστα λέξεών σου, να την αναζητήσεις αργότερα, να την ακούσεις και να κάνεις κουίζ πάνω της. Εσύ εξακολουθείς να διαλέγεις ποιες λέξεις μετράνε και να γράφεις τις δικές σου προτάσεις, και αυτή η σκέψη είναι που κάνει τις λέξεις να μένουν.

Όποιο κι αν χρησιμοποιείς, ο κανόνας είναι ο ίδιος: λιγότερες λέξεις, πληρέστερα λήμματα, τακτικά τεστ.

Ανακεφαλαίωση

• Γράφε έξι πράγματα για κάθε λέξη: μέρος του λόγου, προφορά, ορισμό, μετάφραση, παραδείγματα και συνδυασμούς λέξεων.
• Διάλεξε έναν τρόπο οργάνωσης του τετραδίου (κατά ημερομηνία, θέμα ή πηγή) και μείνε σε αυτόν.
• Γράφε πλήρη λήμματα μόνο για λέξεις που θα χρησιμοποιήσεις πραγματικά.
• Σημείωνε την πρόοδο κάθε λέξης και κάνε τεστ με πρόγραμμα αντί να ξαναδιαβάζεις.