Jak uczyć się nowych angielskich słówek z czytania

Żeby uczyć się słownictwa z czytania, wybieraj teksty, w których znasz już większość słów, i nie zatrzymuj się przy każdym nieznanym. Najpierw spróbuj odgadnąć znaczenie z kontekstu, a zapisuj tylko te słowa, które ciągle wracają albo których naprawdę będziesz używać. Sprawdź je, kiedy skończysz fragment, zanotuj zdanie, w którym je znalazłeś, i powtarzaj je przez kolejne dni.

Czytanie to jedno z najlepszych źródeł nowych słów, bo każde z nich przychodzi razem z prawdziwym zdaniem. Trudność nie polega na znalezieniu nowych słów, tylko na wybraniu tych, które warto zatrzymać, i na tym, żeby rzeczywiście je zatrzymać.

Wybierz odpowiedni tekst

Jeśli słownika potrzebujesz przy każdej linijce, będziesz spędzać czas na sprawdzaniu słów zamiast na czytaniu i stracisz kontekst, który pomaga zapamiętywać. Dobry tekst do nauki słownictwa ma kilka nowych słów na stronę, a nie kilka w każdym zdaniu.

Szybki test: przeczytaj pierwszy akapit. Jeśli rozumiesz główną myśl, a nowych słów jest tylko kilka, poziom jest mniej więcej odpowiedni. Jeśli nie potrafisz powiedzieć, o czym jest ten akapit, wybierz na razie coś łatwiejszego.

Dobre źródła:

• Tematy, na których dobrze się znasz w swoim języku. Wiedza o temacie pomaga odgadywać nowe słowa.
• Książki w wersji uproszczonej (graded readers) albo wersje wiadomości dla uczących się, pisane pod twój poziom.
• Serie książek i długie artykuły. Te same postacie, miejsca i tematy pojawiają się raz za razem, więc nowe słowa same się powtarzają.

Nie zatrzymuj się przy każdym słowie

Gdy trafisz na nieznane słowo, czytaj dalej do końca zdania, a nawet akapitu. Często znaczenie staje się jasne albo okazuje się, że słowo nie jest ważne dla zrozumienia tekstu. Zbyt częste przerwy rozpraszają i sprawiają, że czytanie zaczyna przypominać pracę.

Przydatny nawyk to podkreślanie lub zakreślanie nowych słów w trakcie czytania, bez sprawdzania ich. O tym, których się nauczyć, zdecydujesz później.

Odgaduj znaczenie z kontekstu

Zanim sprawdzisz słowo, spróbuj sam do niego dojść. Skorzystaj z tych wskazówek.

Zdanie, w którym stoi słowo. „After walking all day in the heat, we were parched and drank two bottles of water each.” Cały dzień chodzenia w upale, mnóstwo wypitej wody: parched musi znaczyć „spragniony, wysuszony”.

Słowa wyrażające kontrast, takie jak but, although i however. „The first hotel was spotless, but the second one was dirty.” But sygnalizuje przeciwieństwo słowa dirty („brudny”), więc spotless znaczy „nieskazitelnie czysty”.

Części słowa. Unbelievable = un- (nie-) + believe + -able (da się). Rewrite = re- (ponownie) + write. Znajomość kilku popularnych przedrostków i przyrostków ułatwia odgadywanie tysięcy słów.

Rola słowa w zdaniu. Czy opisuje rzeczownik? To pewnie przymiotnik. Czy stoi po the albo a? To pewnie rzeczownik. Już sama znajomość części mowy zawęża możliwe znaczenia.

Twój domysł nie musi być idealny. Ogólne wyobrażenie wystarczy, żeby czytać dalej, a jeśli najpierw spróbujesz zgadnąć, prawdziwe znaczenie lepiej zapamiętasz, kiedy je sprawdzisz.

Zdecyduj, które słowa zatrzymać

Kiedy skończysz fragment, wróć do zaznaczonych słów. Nie wszystkie zasługują na miejsce na twojej liście słówek. Zatrzymaj słowo, jeśli:

• Pojawiło się więcej niż raz. Jeśli autor użył go dwa razy w jednym rozdziale, prawdopodobnie jeszcze je spotkasz.
• Sam byś go użył. Słowo, które pasuje do twojej pracy, nauki albo codziennego życia, jest warte wysiłku.
• Zrozumiałeś zdanie dopiero po jego sprawdzeniu. To znaczy, że słowo niesie ważną treść.

Pomijaj słowa bardzo rzadkie, bardzo specjalistyczne albo używane tylko w jednej konkretnej historii. Jeśli znów się pojawią, rozpoznasz je z kontekstu.

Orientacyjnie: pięć do dziesięciu słów z jednej sesji czytania w zupełności wystarczy. Krótka lista, którą naprawdę powtarzasz, jest lepsza niż długa, do której już nigdy nie zajrzysz.

Zapisuj zdanie, nie tylko słowo

Przy każdym słowie, które zatrzymujesz, zanotuj:

• Zdanie, w którym je znalazłeś, przepisane dokładnie.
• Co według twojego domysłu znaczyło i co znaczy naprawdę.
• Wszelkie małe słówka, które się z nim łączą. W The meeting was put off until Friday znaczenie tkwi w put off, a nie w put. Takie czasowniki frazowe są w tekstach bardzo częste, a lekcja o czasownikach frazowych wyjaśnia, jak działają.
• Jedno własne zdanie z tym słowem.

Przepisując, zwracaj uwagę także na gramatykę. To właśnie w czytanych tekstach widzisz, jak naturalnie używa się konstrukcji typu If I had known, I would have…. Kiedy jakaś konstrukcja cię zaskoczy, sprawdź ją. Tę akurat omawia lekcja o trzecim trybie warunkowym.

Jeśli czytasz na papierze, miej pod ręką mały notes albo stronę na końcu książki. Jeśli czytasz na telefonie, od razu skopiuj zdanie do notatek, zanim ci zniknie. W VocabNote możesz wpisać słowo i dostać pełną notatkę z jego znaczeniem, wymową i przykładami, a Premium potrafi wyciągnąć słownictwo prosto ze zdjęcia strony albo wklejonego fragmentu tekstu.

Powtarzaj to, co przeczytałeś

Nowe słowa z lektury szybko się zacierają, jeśli do nich nie wracasz. Wystarczy lekka rutyna:

• Następnego dnia zasłoń znaczenia i spróbuj wyjaśnić każde słowo na podstawie jego zdania.
• Mniej więcej tydzień później sprawdź się jeszcze raz, tym razem przypominając sobie słowo na podstawie jego znaczenia.
• Czytaj dalej. Spotkanie zapisanego słowa w nowym tekście to jedna z najlepszych powtórek, dlatego warto czytać więcej tego samego autora albo na ten sam temat.

Podsumowanie

• Czytaj teksty, w których nowych jest tylko kilka słów na stronę.
• Zaznaczaj nieznane słowa, ale czytaj dalej. Najpierw zgaduj z kontekstu.
• Zatrzymuj tylko słowa, które się powtarzają, są ważne dla sensu albo których będziesz używać.
• Zapisuj całe zdanie i dopisz jedno własne.
• Powtarzaj następnego dnia i po tygodniu, a dalej czytaj na te same tematy.