वाचनातून नवीन इंग्रजी शब्द कसे शिकावेत

वाचनातून शब्दसंग्रह वाढवायचा असेल, तर असे मजकूर निवडा ज्यातील बहुतेक शब्द तुम्हाला आधीच माहीत आहेत, आणि प्रत्येक अनोळखी शब्दावर थांबू नका. आधी संदर्भावरून अर्थाचा अंदाज लावा, मग फक्त तेच शब्द जतन करा जे पुन्हा पुन्हा येतात किंवा जे तुम्ही खरोखर वापराल. एखादा भाग वाचून संपल्यावर ते शब्द तपासा, ते ज्या वाक्यात सापडले ते वाक्य लिहून ठेवा, आणि पुढच्या काही दिवसांत त्यांची उजळणी करा.

नवीन शब्द मिळवण्याचा वाचन हा एक उत्तम मार्ग आहे, कारण प्रत्येक शब्द एका खऱ्या वाक्यासोबत येतो. नवीन शब्द सापडणे अवघड नाही. अवघड आहे ते कोणते शब्द ठेवायचे हे निवडणे, आणि ते लक्षात ठेवणे.

योग्य मजकूर निवडा

प्रत्येक ओळीसाठी शब्दकोश लागत असेल, तर वाचण्याऐवजी शब्द शोधण्यातच तुमचा वेळ जाईल, आणि लक्षात ठेवायला मदत करणारा संदर्भही हरवेल. शब्दसंग्रहासाठी चांगल्या मजकुरात प्रत्येक पानावर काही नवीन शब्द असतात, प्रत्येक वाक्यात नव्हे.

एक झटपट चाचणी: पहिला परिच्छेद वाचा. मुख्य कल्पना समजली आणि फक्त मोजकेच शब्द नवीन असतील, तर पातळी साधारण योग्य आहे. परिच्छेद कशाबद्दल आहे हेच कळत नसेल, तर सध्या त्यापेक्षा सोपे काहीतरी निवडा.

चांगले स्रोत:

• तुम्हाला तुमच्या भाषेत आधीच चांगले माहीत असलेले विषय. विषयाची माहिती असल्यामुळे नवीन शब्दांचा अंदाज लावायला मदत होते.
• ग्रेडेड रीडर्स (graded readers) किंवा विद्यार्थ्यांसाठी तयार केलेल्या बातम्यांच्या आवृत्त्या, ज्या तुमच्या पातळीसाठी लिहिलेल्या असतात.
• मालिका आणि मोठे लेख. तीच पात्रे, ठिकाणे आणि विषय पुन्हा पुन्हा येतात, त्यामुळे नवीन शब्द आपोआप पुन्हा भेटतात.

प्रत्येक शब्दावर थांबू नका

अनोळखी शब्द आला की वाक्य पूर्ण होईपर्यंत, किंवा अगदी परिच्छेद संपेपर्यंत वाचत राहा. बहुतेक वेळा अर्थ स्पष्ट होतो, किंवा तो शब्द समजण्यासाठी महत्त्वाचा नाही हे तुमच्या लक्षात येते. सारखे थांबल्याने लक्ष विचलित होते आणि वाचन हे एक काम वाटू लागते.

नवीन शब्द न तपासता, वाचता वाचताच त्यांना अधोरेखित किंवा हायलाइट करण्याची सवय उपयोगी पडते. त्यातले कोणते शिकायचे ते तुम्ही नंतर ठरवाल.

संदर्भावरून अर्थाचा अंदाज लावा

शब्द तपासण्यापूर्वी त्याचा अर्थ स्वतः शोधण्याचा प्रयत्न करा. या खुणांचा वापर करा.

आजूबाजूचे वाक्य. "After walking all day in the heat, we were parched and drank two bottles of water each." उन्हात दिवसभर चालणे, खूप पाणी पिणे: म्हणजे parched चा अर्थ खूप तहानलेला असाच असला पाहिजे.

but, although आणि however यांसारखे विरोधदर्शक शब्द. "The first hotel was spotless, but the second one was dirty." But हा शब्द dirty (घाणेरडा) च्या उलट अर्थ सूचित करतो, म्हणून spotless म्हणजे अगदी स्वच्छ.

शब्दांचे भाग. Unbelievable = un- (नाही) + believe + -able (शक्य असणारे). Rewrite = re- (पुन्हा) + write. काही सामान्य उपसर्ग आणि प्रत्यय शिकले की हजारो शब्दांचा अंदाज लावणे सोपे होते.

वाक्यातील शब्दाचे काम. तो एखाद्या नामाचे वर्णन करत आहे का? मग तो बहुधा विशेषण आहे. तो the किंवा a नंतर येतो का? मग तो बहुधा नाम आहे. फक्त शब्दाची जात कळली तरी अर्थाचा अंदाज बराच नेमका होतो.

तुमचा अंदाज अचूक असायलाच हवा असे नाही. वाचन पुढे चालू ठेवण्यासाठी ढोबळ कल्पनाही पुरेशी असते, आणि आधी अंदाज लावल्यामुळे खरा अर्थ तपासल्यावर तो जास्त चांगला लक्षात राहतो.

कोणते शब्द ठेवायचे ते निवडा

एखादा भाग वाचून झाला की तुम्ही खूण केलेल्या शब्दांकडे परत जा. त्यातील प्रत्येक शब्द तुमच्या शब्द सूचीत जागा मिळवण्याजोगा नसतो. शब्द ठेवा, जर:

• तो एकापेक्षा जास्त वेळा आला असेल. लेखकाने एकाच प्रकरणात तो दोनदा वापरला असेल, तर तो तुम्हाला पुन्हा दिसण्याची शक्यता आहे.
• तुम्ही तो स्वतः वापराल. तुमची नोकरी, अभ्यास किंवा रोजच्या आयुष्याशी जुळणारा शब्द मेहनत घेण्याजोगा असतो.
• तो तपासल्यानंतरच तुम्हाला वाक्य समजले. याचा अर्थ त्या शब्दात खरा अर्थ दडलेला आहे.

खूप दुर्मीळ, खूप तांत्रिक किंवा फक्त एखाद्या विशिष्ट कथेत वापरले जाणारे शब्द सोडून द्या. ते पुन्हा आले, तर संदर्भावरून तुम्ही ते ओळखाल.

साधारण अंदाज म्हणून, एका वाचन सत्रातून पाच ते दहा शब्द ठेवणे पुरेसे आहे. ज्या लांब यादीकडे तुम्ही पुन्हा कधी बघतच नाही, तिच्यापेक्षा तुम्ही खरोखर उजळणी करता अशी छोटी यादी जास्त चांगली.

फक्त शब्द नव्हे, वाक्य जतन करा

तुम्ही ठेवलेल्या प्रत्येक शब्दासाठी हे लिहा:

• जिथे तो सापडला ते वाक्य, जसेच्या तसे उतरवून.
• तुम्ही त्याच्या अर्थाचा काय अंदाज लावला होता, आणि त्याचा खरा अर्थ काय आहे.
• त्याच्यासोबत येणारे छोटे शब्द. The meeting was put off until Friday मध्ये अर्थ put मध्ये नसून put off मध्ये आहे. अशी फ्रेजल व्हर्ब्स मजकुरात खूप वेळा येतात, आणि ती कशी काम करतात हे फ्रेजल व्हर्ब्सचा धडा समजावून सांगतो.
• तो शब्द वापरून तुमचे स्वतःचे एक वाक्य.

उतरवून घेताना व्याकरणाकडेही लक्ष द्या. If I had known, I would have… सारख्या रचना नैसर्गिकपणे वापरलेल्या दिसतात त्या वाचनातच. एखादी वाक्यरचना पाहून आश्चर्य वाटले, तर ती शोधून पाहा. ही रचना third conditional च्या धड्यात दिली आहे.

तुम्ही कागदावर वाचत असाल, तर एक छोटी वही ठेवा किंवा पुस्तकाच्या शेवटचे एखादे पान वापरा. फोनवर वाचत असाल, तर वाक्य हरवण्यापूर्वी लगेच तुमच्या नोट्समध्ये कॉपी करा. VocabNote मध्ये तुम्ही शब्द टाइप करून त्याचा अर्थ, उच्चार आणि उदाहरणे असलेली पूर्ण नोट मिळवू शकता, आणि Premium पानाच्या फोटोमधून किंवा पेस्ट केलेल्या उताऱ्यातून थेट शब्दसंग्रह काढू शकते.

वाचलेल्याची उजळणी करा

वाचनातून मिळालेल्या नवीन शब्दांकडे परत गेला नाहीत, तर ते लवकर विसरले जातात. एक हलकी सवय पुरेशी आहे:

• दुसऱ्या दिवशी, अर्थ झाका आणि प्रत्येक शब्द त्याच्या वाक्यावरून समजावून सांगण्याचा प्रयत्न करा.
• साधारण एका आठवड्यानंतर, पुन्हा स्वतःची परीक्षा घ्या, या वेळी अर्थावरून शब्द आठवण्याचा प्रयत्न करा.
• वाचत राहा. जतन केलेला शब्द नवीन मजकुरात पुन्हा भेटणे ही सर्वात चांगल्या उजळण्यांपैकी एक आहे, म्हणून त्याच लेखकाचे किंवा त्याच विषयावरचे आणखी वाचन करणे उपयोगी पडते.

सारांश

• असे मजकूर वाचा ज्यात प्रत्येक पानावर फक्त काही शब्द नवीन असतात.
• अनोळखी शब्दांवर खूण करा, पण वाचत राहा. आधी संदर्भावरून अंदाज लावा.
• फक्त तेच शब्द ठेवा जे पुन्हा पुन्हा येतात, अर्थासाठी महत्त्वाचे असतात, किंवा जे तुम्ही वापराल.
• पूर्ण वाक्य जतन करा आणि स्वतःचे एक वाक्य लिहा.
• दुसऱ्या दिवशी आणि एका आठवड्यानंतर उजळणी करा, आणि त्याच विषयांवर वाचत राहा.